మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుపై బీజేపీకి చిత్తశుద్ధి క‌ర‌వు : చట్టం ఉన్నా అందని అధికారం!

నారీ శక్తి వందన్ అధినియం పేరుతో మహిళా రిజర్వేషన్ల బిల్లును ఆర్భాటంగా ఆమోదించినప్పటికీ, దాని అమలును అసంభవం అనిపించే నిబంధనలతో ముడిపెట్టడం చూస్తుంటే మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుపై బీజేపీకి అసలు ఆసక్తి లేదని స్పష్టమవుతోంది. దశాబ్దాల కాలంగా నానుతున్న ఈ డిమాండ్‌ను పరిష్కరించినట్లు కలరింగ్ ఇస్తూనే, మరోవైపు 'జనగణన', 'డీలిమిటేషన్' (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) అనే సాంకేతిక అడ్డంకులను తెరపైకి తెచ్చి మహిళా రిజర్వేషన్ల ఫలాలను అందుకోలేని స్థితికి నెట్టడం కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసమేననే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.

డీలిమిటేషన్ – అమలును అడ్డుకునే మెలిక

అసలు వివాదమంతా ఈ చట్టం అమలు అయ్యే విధానం దగ్గరే మొదలవుతుంది. ఈ రిజర్వేషన్లు అమలు కావాలంటే 2026 తర్వాత జరిగే మొదటి జనాభా లెక్కలు పూర్తి కావాలి, ఆ తర్వాత నియోజకవర్గాల పునర్విభజన జరగాలి. భారతదేశంలో డీలిమిటేషన్ అనేది అత్యంత సంక్లిష్టమైన ప్రక్రియ. దక్షిణాది రాష్ట్రాలు జనాభా నియంత్రణ పాటించడం వల్ల తమ సీట్లు తగ్గిపోతాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్న నేపథ్యంలో, ఈ ప్రక్రియ 2032 కంటే ముందు ముగిసే అవకాశం లేదు. అంటే 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో గానీ, ఆ తర్వాత జరిగే అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో గానీ మహిళలకు ఈ రిజర్వేషన్లు అందవు. మరి ఇంత జాప్యం జరుగుతుందని తెలిసి కూడా బీజేపీ ప్రభుత్వం ఎందుకు ఈ బిల్లును అప్పుడే తెచ్చింది? దీనికి ప్రధాన కారణం మహిళా ఓటర్లను ఆకట్టుకోవడం మరియు "మేము బిల్లును పాస్ చేశాం" అనే క్రెడిట్ తీసుకోవడమే తప్ప, నిజంగా మహిళలకు అధికారం అప్పగించాలనే ఉద్దేశ్యం లేకపోవడమే.

తక్షణ అమలుకు విముఖత

నిజంగా బీజేపీకి మహిళా సాధికారతపై చిత్తశుద్ధి ఉంటే, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్-15 కల్పిస్తున్న వెసులుబాటును ఉపయోగించుకుని తక్షణమే రిజర్వేషన్లు అమలు చేసి ఉండవచ్చు. ప్రస్తుతం ఉన్న 543 లోక్‌సభ స్థానాల్లో 181 స్థానాలను మహిళలకు కేటాయించడం రాత్రికి రాత్రే సాధ్యమయ్యే పనే. కానీ అలా చేస్తే ప్రస్తుతం ఉన్న వందలాది మంది పురుష అభ్యర్థులు తమ సీట్లను కోల్పోవాల్సి వస్తుంది. ప్రస్తుత పురుషాధిక్య రాజకీయ వ్యవస్థలో ఆ తెగింపు చూపడానికి బీజేపీ సిద్ధంగా లేదు. అందుకే డీలిమిటేషన్ అనే మెలికను పెట్టి, బాధ్యతను భవిష్యత్తు తరాల మీదకు నెట్టేసింది.

5 రాష్ట్రాల ఎన్నిక‌ల వేళ‌ మ‌రో మోసానికి తెర‌లేపిన బీజేపీ

నారీ శక్తి వందన్ అధినియం-2023 పేరుతో మహిళా రిజర్వేషన్ల బిల్లును ఆర్భాటంగా ఆమోదించిన బీజేపీ ప్రభుత్వం, దాని అమలు విషయంలో మాత్రం ద్వంద్వ ప్రమాణాలతో మహిళలను వంచించింది. చట్టం ప్రకారం 2026 తర్వాత జరిగే జనగణన, ఆపై నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డీలిమిటేషన్) పూర్తయితేనే ఈ రిజర్వేషన్లు అమల్లోకి వస్తాయి.

అయితే ఈ ప్రక్రియ ముగియడానికి 2030 వరకు సమయం పడుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నా, ఇప్పుడు ఎన్నికల ప్రయోజనాల కోసం బీజేపీ కొత్త నాటకానికి తెరలేపింది. 2029 సార్వత్రిక ఎన్నికల నాటికి కొత్త జనగణన ఆధారంగా డీలిమిటేషన్ పూర్తి కావడం అసాధ్యమని తెలిసి కూడా, కేవలం త‌ర్వ‌లోనే జ‌ర‌గ‌నున్న ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నిక‌ల్లో ఓటర్లను మభ్యపెట్టడానికే 2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా పునర్విభజన చేస్తామంటూ ఇప్పుడు కొత్త ప్రతిపాదనలను తెరపైకి తెస్తోంది. ఇది మహిళా సాధికారతపై ఉన్న ప్రేమ కంటే, రాజకీయ లబ్ధి కోసమే చేస్తున్న గారడీ అని స్పష్టమవుతోంది.